wu2025.4.5

Data dodania: 24 marca 2026

Sumy gwarancyjne „na bocznicy”, czyli o nieadekwatności minimalnych sum gwarancyjnych w obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej przewoźników kolejowych w Polsce

Patryk Piątkowski

DOI: https://doi.org/10.33995/wu2025.4.5

Abstrakt

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na nieadekwatność minimalnych sum gwarancyjnych obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźników kolejowych w Polsce, w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa na kolei oraz aktualnych realiów gospodarczych. Autor wskazuje, że od momentu wejścia w życie pierwszego (i niestety jedynego) Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 25 maja 2017 roku w sprawie ubezpieczenia przewoźnika kolejowego wprowadzone nim sumy gwarancyjne od ponad 8 lat nie uległy podwyższeniu. Artykuł zawiera analizę historyczną oraz prawnoporównawczą minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej przewoźnika kolejowego w Polsce oraz wskazuje argumenty przemawiające za koniecznością niezwłocznego podwyższenia wspomnianych sum gwarancyjnych przez legislatora. Wśród przedstawionych argumentów znajdują się w szczególności: realia gospodarcze związane z inflacją, wzrost wartości inwestycji na kolei oraz wartości taboru, a także wyższe sumy gwarancyjne w innych krajach europejskich. W końcowej części przedstawiony zostanie postulat de lege ferenda dotyczący podwyższenia minimalnych sum gwarancyjnych, wynikający z konieczności zapewnienia realnej ochrony potencjalnych poszkodowanych w sektorze kolejowym, z drugiej zaś strony zapewnienia stabilności finansowej ubezpieczonych przewoźników kolejowych.

Słowa kluczowe

transport kolejowy, ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, przewoźnik kolejowy, sumy gwarancyjne, Urząd Transportu Kolejowego.

Pełna treść artykułu

PDF

 

Bibliografia

Fulbright N.R., Rail Transport in Belgium, 2019.

Główny Urząd Statystyczny, Średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w latach 2017–2024, Warszawa 2025.

Infrabel, Network Statement Valid from 14/12/2025 to 12/12/2026, Brüssel 2025.

Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna (art. 353–534), Fras M., HabdasM. [red.], Wolters Kluwer, Warszawa 2018.

Komenda Główna Policji, Wypadki drogowe w Polsce w 2024 r., Warszawa 2025.

Konert A., Odpowiedzialność za szkodę na ziemi wyrządzoną ruchem statku powietrznego, Wolters Kluwer, Warszawa 2014

Konert A., Ubezpieczenia lotnicze, Wolters Kluwer, Warszawa 2014.

National Organization for the Investigation of Air and Rail Accidents and Transport Safety, Head-on collision between a passenger train and a freight train in Tempi, 2025.

Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych, RAPORT Nr PKBWK 01/2021 z badania poważnego wypadku kategorii A 13 zaistniałego w dniu 9 marca 2020 r. o godz. 04:15 na stacji Szymankowo, w torze nr 2, w km 287,360 linia kolejowa nr 9 Warszawa Wschodnia Osobowa – Gdańsk Główny, Warszawa 2021.

Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych, RAPORT Nr PKBWK 03/T1/2022 z postępowania w sprawie wypadku kolejowego zaistniałego 26 lutego 2021 r. o godz. 05:32 w stacji Grodzisko Dolne, w torze nr 2, w km 163,756 linii kolejowej nr 68 Lublin – Przeworsk, Warszawa 2022.

Piątkowski P., Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika kolejowego – uwagi krytyczne, „Wiadomości Ubezpieczeniowe” 2017, nr 3.

Piątkowski P., Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika kolejowego w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2025.

Samuelson P.A., Nordhaus W.D, Economics, McGraw Hill, Yale 2009.

Serwach M., Problematyka sumy gwarancyjnej oraz praktycznych konsekwencji nieprawidłowego ustalenia jej wysokości, „Prawo Asekuracyjne” 2008, nr 2.

Spectis, Raport. Budownictwo Kolejowe w Polsce 2022–2027, Warszawa 2025.

Urząd Transportu Kolejowego, Badanie poziomu zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności cywilnej przewoźników kolejowych, Warszawa 2018.

Urząd Transportu Kolejowego, Badanie poziomu zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności cywilnej przewoźników kolejowych, Warszawa 2021.

Urząd Transportu Kolejowego, Badanie poziomu zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności cywilnej przewoźników kolejowych, Warszawa 2023.

Urząd Transportu Kolejowego, Badanie poziomu zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności cywilnej przewoźników kolejowych, Warszawa 2024.

Urząd Transportu Kolejowego, Dokument konsultacyjny. Ustalenia Prezesa UTK w zakresie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej działalności przewoźników kolejowych, Warszawa 2014.

Urząd Transportu Kolejowego, Minimalny poziom ubezpieczenia OC w Polsce na tle wybranych państw europejskich, Warszawa 2023.

Ustawa o transporcie kolejowym. Komentarz, Trela M., Wajda P., Wierzbowski M. [red.], Wolters Kluwer, Warszawa 2022.

Wiśnicki B., Rozwój Transportu multimodalnego w Polsce, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie” 2003, nr 69.