wu2026.1.4

Data dodania: 28 maja 2026

Uprawnienie zakładów ubezpieczeń do weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL jako instrument zapobiegania nadużyciom w obowiązkowych ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych

Dominika Gałus

DOI: https://doi.org/10.33995/wu2026.1.4

Abstrakt

Artykuł analizuje nowe uprawnienie z art. 5 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, które pozwala zakładom ubezpieczeń fakultatywnie weryfikować zastrzeżenie numeru PESEL w odpowiednim rejestrze przed zawarciem obowiązkowego ubezpieczenia OC ppm. Wskazuje na ratio regulacji – ograniczenie wyłudzeń z użyciem skradzionych danych – oraz jej charakter i skutki praktyczne, w tym wyłączenie zakazu odmowy zawarcia umowy przy zastrzeżonym PESEL. Wpublikacji wskazano, że zakres informacji (wyłącznie status zastrzeżenia) jest niewystarczający dla rzetelnej identyfikacji danych osobowych i może generować przerwy w ochronie, zwłaszcza wobec wykluczenia cyfrowego klientów zakładów ubezpieczeń. Postulować należy de lege ferenda przyznanie ograniczonego, celowego dostępu dla zakładów ubezpieczeń do danych zawartych w rejestrze PESEL dla pełnej realizacji celu stawianego art. 5 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w zakresie ograniczenia przypadków zawierania umów ubezpieczenia OC ppm z wykorzystaniem skradzionych lub nieprawidłowych danych osobowych.

Słowa kluczowe

weryfikacja zastrzeżenia numeru PESEL, obowiązkowe OC ppm, identyfikacja tożsamości w ubezpieczeniach, zakład ubezpieczeń, dostęp do rejestru PESEL

Pełna treść artykułu

PDF

 

Bibliografia

Fonfara M., OC komunikacyjne w praktyce. Zawieranie i rozwiązywanie umów – najczęstsze problemy z 29.09.2021 r., Biuro Rzecznika Finansowego, https://rf.gov.pl/wp-content/uploads/2024/04/ Prezentacja_OC-komunikacyjne-29_09_21.pdf [dostęp: 7.01.2026].

Fuchs D., Znaczenie przymusu ubezpieczenia w ubezpieczeniach komunikacyjnych, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2007, nr 4.

Grabiec R., Podstawowe pojęcia i definicje ubezpieczeń gospodarczych, [w:] Mechanizmy funkcjonowania ubezpieczeń gospodarczych, Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej, Częstochowa 2022.

Handschke J., Postulat powszechnej ochrony ubezpieczeniowej, „Wiadomości Ubezpieczeniowe” 1977, nr 1.

Jedno kliknięcie – bezpieczne dane. Blisko 7,5 mln Polek i Polaków zastrzegło swój PESEL, PAP 12.12.2025, https://www.pap.pl/aktualnosci/jedno-klikniecie-bezpieczne-dane-blisko-75-mln- -polek-i-polakow-zastrzeglo-swoj-pesel [dostęp: 7.01.2026].

Komunikat Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 grudnia 2025 r., https://www. ufg.pl/infoportal/faces/oracle/webcenter/portalapp/pagehierarchy/Page220.jspx?home=t&_af rLoop=2126663084245731&infid=492&_afrWindowMode=0&_adf.ctrl-state=16hqe9pxqw_4 [dostęp: 7.01.2026].

Krajewski M., Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia po stronie ubezpieczyciela, „Prawo Asekuracyjne” 2014, nr 3.

Machnikowski P., Swoboda umów, [w:] System Prawa Prywatnego. Tom 5. Prawo zobowiązań – część ogólna, Łętowska E. [red.], CH Beck, Warszawa 2006.

Maśniak D., Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, [w:] Odpowiedzialność prywatnoprawna. System Prawa Medycznego. Tom 5, Bagińska E. [red.], CH Beck, Warszawa 2021.

Ministerstwo Cyfryzacji, Zastrzeż PESEL i ciesz się spokojem, https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/ zastrzez-pesel-i-ciesz-sie-spokojem [dostęp: 7.01.2026].

Nodżak A., Polityka świadczenia usług dla certyfikatów użytkowników aplikacji mObywatel (Polityka certyfikacji), [w:] A.A. Kania, A. Nodżak, S. Wojciechowski, Zasady wydawania dokumentów i udostępniania danych w ramach rejestrów publicznych, CH Beck, Warszawa 2024.

Orlicki M., Ubezpieczenia obowiązkowe, Wolters Kluwer, Warszawa 2011.

Orlicki M., Wymogi prawne dotyczące zarządzania produktem ubezpieczeniowym w odniesieniu do umów ubezpieczeń obowiązkowych, „Prawo Asekuracyjne” 2017, nr 3.

Pokorzyński L., Uwagi w sprawie podstawowych zasad ubezpieczeń w Polsce, „Zeszyty Naukowe WSE w Poznaniu”, nr 4, Poznań 1957.

Poleszak H., Pojęcie efektywności ochrony ubezpieczeniowej i metody jej oceny, „Studia Ubezpieczeniowe”, t. VI, Warszawa–Poznań 1982.

Rekordowa liczba zastrzeżonych numerów PESEL. Zrobiło to już 7,5 miliona Polaków, „Bankier” 6.01.2026, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Rekordowa-liczba-zastrzezonych-numerowPESEL-Zrobilo-to-juz-7–5-miliona-Polakow-9054771.html [dostęp: 7.01.2026].

Serwach M., [w:] Fuchs D., Maśniak D., Nawracała J., Serwach M., Komentarz do ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, [w:] Prawo ubezpieczeń gospodarczych. Tom I, Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2010.

Szpunar J., Powszechność ochrony ubezpieczeniowej, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny” 1968, nr 3.

Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustawy o ewidencji ludności, Druk 1343, Sejm X kadencji, https://www.sejm.gov.pl/Sejm10. nsf/druk.xsp?nr=1343 [dostęp: 7.01.2026].

Wąsiewicz A., Umowa ubezpieczenia, [w:] Ubezpieczenia w gospodarce rynkowej. Tom 3, Wąsiewicz A. [red.], Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 1997.