1 marca 2026 roku weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia oc podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe. W konsultacjach projektu rozporządzenia Polska Izba Ubezpieczeń zwracała uwagę między innymi na dwa istotne zagadnienia: potrzebę wydłużenia vacatio legis oraz konieczność ustalenia wysokości minimalnej sumy gwarancyjnej w przypadku zbiegu podstaw do jej określenia. Uwagi Izby zostały uwzględnione.

Zmienione przepisy rozrządzenia wynikają ze zmiany delegacji ustawowej zawartej w art. 46 ustawy o doradztwie podatkowym, która przy określaniu szczegółowych warunków ubezpieczenia nakazuje uwzględnić nie tylko specyfikę, ale i formę wykonywanego zawodu doradcy podatkowego, określoną w znowelizowanym art. 27 ustawy o doradcach podatkowych.

Dotychczasowa jednolita minimalna suma gwarancyjna 10 000 euro została zastąpiona rozwiązaniem różnicującym minimalne sumy gwarancyjne w zależność od formy wykonywanego zawodu doradcy podatkowego. Nowa minimalna suma gwarancyjna OC, w okresie ubezpieczenia nie dłuższym niż 12 miesięcy,  wynosi równowartość w złotych kwoty:

• 50 000 euro – w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC doradcy podatkowego, o którym mowa w art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy (doradca podatkowy wykonujący zawód we własnym imieniu i na własny rachunek oraz w formie spółek niemających osobowości prawnej);
• 60 000 euro – w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC podmiotu, o którym mowa w art. 44 ust. 3 pkt 2 ustawy (podmiot uprawniony do wykonywania doradztwa podatkowego, m.in. spółka doradztwa podatkowego, na którym ciąży obowiązek ubezpieczenia zatrudnionego w tym podmiocie lub będącego stroną umowy cywilnoprawnej zawartej z tym podmiotem ‒ doradcy podatkowego);
• 50 000 euro – w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC doradcy podatkowego, o którym mowa w art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy, z zastrzeżeniem pkt 4 (doradca podatkowy zatrudniony lub będący stroną umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem nieuprawnionym do wykonywania doradztwa podatkowego innym niż podmiot zobowiązany do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, o którym mowa w rozdziale 6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.) ‒ w którym wykonuje on doradztwo tylko na rzecz pracodawcy/drugiej strony umowy cywilnoprawnej);
• 75 000 euro – w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC doradcy podatkowego, o którym mowa w art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy, pozostającego w stosunku pracy z podmiotem, o którym mowa w art. 27 ust. 3 zdanie drugie ustawy (doradca podatkowy zatrudniony w niebędącym podmiotem uprawnionym do wykonywania doradztwa podatkowego podmiocie zobowiązanym do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, o którym mowa w rozdziale 6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, w którym doradca może wykonywać czynności doradztwa podatkowego także na rzecz podmiotów objętych tym sprawozdaniem sporządzanym przez podmiot, w którym jest zatrudniony).

Polska Izba Ubezpieczeń aktywnie uczestniczyła w konsultacjach projektu rozporządzenia dotyczącego obowiązkowego ubezpieczenia OC doradców podatkowych. W ostatecznym brzmieniu przepisów uwzględniono postulaty zgłoszone przez Izbę w toku konsultacji dotyczące:

• przesunięcia stosowania zmienionych sum gwarancyjnych ze względu na konieczność dostosowania się rynku ubezpieczeń do nowych rozwiązań. Nowe sumy gwarancyjne zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku, nie zaś od 1 marca 2026 jak pierwotnie zakładał projekt;

Uwzględnienie postulatu PIU dotyczącego konieczności wydłużenia vacatio legis oznacza, że  od momentu wejścia w życie nowego rozporządzenia tj. od 1 marca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. obowiązywać będzie dla każdego podmiotu wykonującego doradztwo podatkowe wynikająca z dotychczasowego rozporządzenia minimalna suma gwarancyjna – 10 000 euro.

• uregulowania sytuacji zbiegu podstaw do określenia wysokości minimalnej sumy gwarancyjnej w przypadku wykonywania zawodu przez doradcę podatkowego w kilku formach – minimalną sumę gwarancyjną ustalać się wówczas będzie w wysokości najwyższej minimalnej sumy gwarancyjnej możliwej do zastosowania w danym przypadku;
• zrównania minimalnej sumy gwarancyjnej ubezpieczenia OC obowiązującej w przypadku doradcy podatkowego zatrudnionego lub będącego stroną umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem nieuprawnionym do wykonywania doradztwa podatkowego innym niż podmiot zobowiązany do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, z podstawową wysokością tej sumy, tj. 50 000 euro.

Wielowariantowe minimalne sumy gwarancyjne OC doradców podatkowych, uzależnione od formy wykonywania zawodu, będą wymagać szczególnie starannej analizy potrzeb klienta i procesu rekomendacji właściwej sumy gwarancyjnej. Kluczowe staje się prawidłowe ustalenie statusu zawodowego doradcy, zwłaszcza jeśli w trakcie trwania ochrony dojdzie do zmiany formy wykonywania zawodu doradcy podatkowego.

Należy pamiętać, że zgodnie z ustawą o doradztwie podatkowym w okresie braku ochrony ubezpieczeniowej doradca podatkowy nie może wykonywać czynności doradztwa podatkowego i ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną.