Rynek ubezpieczeń w Polsce w ostatnich dziesięciu latach

Liczba zakładów ubezpieczeń w Polsce w latach 2015-2024 objętych raportem

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PIU

  • Liczba zakładów ubezpieczeń objętych statystyką PIU w latach 2016-2017 r. wynosiła 61, a w ostatnich sześciu latach zmalała do 47. Liczba zakładów Działu I zmalała z 27 w latach 2015 – 2017 r. do 20 w 2024 r. W Dziale II, po wzroście do 34 zakładów w latach 2016-2019, odnotowano spadek liczby zakładów do 27 w 2024 r.
  • W Dziale I liczba raportujących zakładów na koniec 2024 r. zmalała w relacji do roku poprzedzającego o trzy, co było efektem przyłączenia Compensy i Aegona do Vienna Life. W stan likwidacji został postawiony Polski Gaz TUW na Życie.
  • W 2024 r. liczba zakładów w Dziale II zmalała o dwa co było efektem przejęcia Wiener przez Compensę oraz likwidacji Polski Gaz TUW.

 

 

Wartość kapitałów podstawowych zakładów w Polsce oraz udział kapitału zagranicznego w latach 2015-2024

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PIU

  • W 2015 r. udział inwestorów zagranicznych w sumie kapitałów podstawowych obu działów ubezpieczeń zmalał i wynosił 69,5%, co było efektem przejęcia Nordei przez PKO, Benefii przez Compensę i wejścia do statystyk Credit Agricole. W roku 2016 do statystyk PIU dołączyły cztery zakłady z polskim kapitałem, a w 2017 r. pojawił się Nationale Nederlanden o niewielkim kapitale zagranicznym. W 2019 Concordia została przejęta przez grupę Generali, a w 2020 r. wejście na rynek CA Życie oraz przejęcie Macif przez Saltus kompensował Polski Gaz. W roku 2021 Uniqa przejęła AXA, co było neutralne dla udziału kapitału zagranicznego, a jego spadek w 2021 r. był konsekwencją likwidacji TU D.A.S. W 2022 roku nastąpiło połączenie Aviva z Allianz, co również było neutralne dla udziału kapitału zagranicznego, który pozostawał na poziomie 63,2%. W 2023 r. udział kapitału zagranicznego zmalał do 61,2%, by wzrosnąć do 62,5% w 2024 r. za sprawą konsolidacji Wiener przez VIG.
  • Bieżąca wartość kapitałów podstawowych w Dziale II zmalała do 2 511 mln PLN w 2024 r, a wartości kapitałów podstawowych w Dziale I zmalała do 3 389 mln PLN w tym samym roku.

 

 

Składka przypisana brutto w Polsce w latach 2015-2024 w cenach roku 2024

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PIU

  • Najwyższą w ostatnim dziesięcioleciu, realną wartość składki przypisanej brutto w kwocie blisko 93,1 mld PLN odnotowano w 2017 r. Wynik ten Polski rynek ubezpieczeniowy osiągnął za sprawą wzrostu składek Działu II do blisko 56,4 mld PLN w wyniku wzrostu stawek ubezpieczeń komunikacyjnych.
  • Począwszy od roku 2015 składki Działu I spadały. W 2024 r., po trzyletnim okresie względnej stabilizacji, składki osiągnęły minimum na poziomie 23,6 mld PLN. Wynikało to z systematycznej redukcji ubezpieczeń w grupie 3 za wyjątkiem niewielkiego wzrostu w 2021 r. do 29,2 mld PLN.
  • Od 2015 roku bardzo dynamicznie wzrastały natomiast składki Działu II za sprawą wzrostów ubezpieczeń komunikacyjnych. W roku 2019 dynamika tego wzrostu wyhamowała za wyjątkiem inflacyjnego wzrostu w 2021 r. do rekordowego poziomu 62,2 mld PLN, po którym wartość składek działu II spadła do najniższego od sześciu lat poziomu 57,8 mld PLN w roku 2023. Jednak w 2024 r. składki niemal wyrównały rekordowy poziom z 2021 r. wyrażony w wartościach bieżących osiągając ponad 62 mld PLN.
  • CAGR (2015-2024) wynosił: 0,3% ogółem, -6,1% dla Działu I oraz 4,5% dla Działu II.

 

 

Odszkodowania i świadczenia w Polsce w latach 2015-2024 w cenach roku 2024

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PIU

  • Maksymalną w ostatnim dziesięcioleciu, realną wartość odszkodowań i świadczeń wypłaconych brutto w kwocie ponad 61,2 mld PLN odnotowano w 2018 r.
  • Wynik ten był efektem kumulacji relatywnie wysokich odszkodowań z ubezpieczeń komunikacyjnych i rzeczowych w Dziale II oraz z grupy 3 Działu I.
  • CAGR (2015-2024), wynosił: -0,6% ogółem, -6,3% dla Działu I oraz 4,0% dla Działu II.CAGR (2015-2024), wynosił: -0,6% ogółem, -6,3% dla Działu I oraz 4,0% dla Działu II.
  • Odszkodowania i świadczenia wypłacone w Dziale II po osiągnięciu maksimum w 2019 r. malały osiągając siedmioletnie minimum w 2023 r., po czym wzrosły do historycznego maksimum 33,9 mld PLN w 2024 r. W Dziale I odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto osiągnęły natomiast historyczne minimum w 2024 r. na poziomie nieco ponad 16,3 mld PLN.

 

 

Dynamika odszkodowań a dynamika składek w Polsce w latach 2015-2024 w ujęciu realnym

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PIU

  • Lata 2015 do 2016 charakteryzowały się spadkiem zarówno odszkodowań jak i składek Działu I. Rok 2017 przyniósł krótkotrwałą i niewielką korektę wzrostową zarówno składek jak i odszkodowań, ale od 2018 r. obie kategorie notowały spadki głównie za sprawą odpływu inwestycji w grupie 3. Rok 2021 przyniósł niewielki, wzrost zarówno składek jak i odszkodowań, aby w latach 2023 i 2024 odnotować porównywalne nominalnie, dziesięcioletnie minima po stronie składek oraz wypłaconych odszkodowań i świadczeń.
  • W Dziale II składki wahały się w przedziale 34-36 mld PLN przed 2015 r. W latach 2016 do 2019 notowano wzrosty zarówno składek jak i odszkodowań, które skorygowane były niewielkim spadkiem w 2020 r. W latach 2020 – 2023 składki i odszkodowania ponownie spadły po inflacyjnym wzroście w 2021 r. W 2024 r. nastąpiło gwałtowne odbicie zarówno składek jak i odszkodowań w Dziale II, które wyznaczało nowe historyczne maksima w obu kategoriach.

 

 

Składka przypisana brutto na 1 mieszkańca w Polsce w ujęciu realnym w latach 2015-2024

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PIU

  • Populacja Polski w okresie ostatnich 10 lat nieznacznie malała od 38,4 mln obywateli w 2015 r. do blisko 37,5 w 2024 r. Przy tak niewielkiej korekcie dynamika zmian składek przypisanych brutto per capita odzwierciedla trend ich wartości realnych.
  • Najwyższą w ostatnim dziesięcioleciu wartość łącznej składki per capita wynoszącą 2 421 PLN zanotowano w 2017 r., co odpowiadało 569 € po kursie PLN/€ = 4,26. W 2024 r. wartość łącznej składki per capita wynosiła 2 285 PLN (531 € dla PLN/€ = 4,31), tj. o 5,5% więcej niż w 2023 r.
  • Wartość składki per capita w Dziale I wynosiła 630 PLN (146 €) w 2024 r. i była wyższa o 0,3% względem roku poprzedniego, ale aż o 41,9% niższa niż dziesięć lat temu.
  • Wartość składki per capita w Dziale II wynosiła 1 656 PLN (385 €) w 2024 r. i była wyższa o 7,7% niż w 2023 r. oraz o 52,5% wyższa niż dziesięć lat temu.

 

 

Zmiana struktury składki przypisanej brutto Działu I w Polsce w latach 2015-2024 (%)

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PIU

  • Od 2019 r. w strukturze ubezpieczeń Działu I dominowały grupy 1 i 5, które w latach 2023 i 2024 stanowiły łącznie 81,9% składki przypisanej brutto.
  • Do 2015 r. na udziale zyskiwała grupa 3, która stanowiła wówczas 48,7% składki ogółem. Od 2016 r. składki grupy 3 spadały przez co jej udział zmalał do 43,3%, a grupy 1 wzrósł do 32,7% sumy składek.
  • W 2017 r. udział grupy 3 ponownie wzrósł do 46,3%, a grupy 1 zmalał do 30,1% sumy składek Działu I.
  • Od roku 2018 obserwowany jest istotny i systematyczny spadek składek w grupie 3.
  • W 2023 roku udziału grupy 3 w składkach Działu I wynosił 17,0%, przy wzroście udziału składek grupy 1 do 45,6% oraz grupy 5 do 36,3%. W 2024 r. udział grupy 1 zmalał do 44,0%, a wzrósł grupy 5 do 37,8% przy tym samym udziale 17,1% grupy 3.

 

 

Zmiana struktury składki przypisanej brutto Działu II w Polsce w latach 2015-2024 (%)

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PIU

  • W strukturze ubezpieczeń Działu II w 2024 r. dominowały ubezpieczenia komunikacyjne: OC 28,3%, które wzrosły o 0,2 p% względem 2023 r. oraz AC 22,3%, których udział zmalał o 0,2 p% względem poprzedniego roku. Drugą w kolejności grupą ubezpieczeń były rosnące od 2017 r. ubezpieczenia rzeczowe (grupy 8+9) 21,0% w 2024 r.
  • Łączny udział tych trzech grup ubezpieczeń stanowił 71,6% składki przypisanej brutto Działu II w 2024 r. i był na poziomie sprzed dziesięciu lat oraz o 0,5 p% wyższy niż rok wcześniej.
  • Udział grupy 13 wzrósł i wynosił 6,4% w 2024 r. Udział pozostałych ubezpieczeń osobowych (grupy 1+2) spadł z 6,4% w 2021 r. do 5,4% w 2024 r. Udział ubezpieczeń finansowych (grupy 14-17) wynosił 4,3% w 2024 r. i zmalał o 0,5 p% względem roku poprzedniego.
  • W latach 2015-2021 rósł udział reasekuracji czynnej w strukturze składek Działu II, do historycznego maksimum 7,1% w 2021 r, po czym utrzymywał się w przedziale pomiędzy 6,6-6,8% w latach 2022 – 2024.