Działalność legislacyjna, autoregulacyjna i standaryzacyjna

Działalność legislacyjna, autoregulacyjna i standaryzacyjna

DZIAŁANIA LEGISLACYJNE PROWADZONE PRZEZ IZBĘ KONCENTROWAŁY SIĘ NA OCHRONIE I POPRAWIE WARUNKÓW FUNKCJONOWANIA RYNKU. ZARZĄD PROWADZIŁ STAŁY MONITORING PROJEKTÓW LEGISLACYJNYCH

W 2024 r. prace nad krajowymi i europejskimi projektami legislacyjnymi przełożyły się na 179 dokumentów Legislacja, w tym:

  • 152 dokumenty konsultacyjne przekazane członkom PIU do opiniowania,
  • 27 dokumentów informacyjnych zawierających kluczowe dane o projektowanych regulacjach.

 

Współpraca samorządu z administracją, parlamentem i instytucjami rynku ubezpieczeniowego w kraju

W 2024 r. Izba intensywnie wzmacniała relacje z administracją rządową, nadzorem oraz przedstawicielami sektora ubezpieczeniowego. W toku prac nad projektami legislacyjnymi przedstawiciele PIU brali udział w obradach komisji i podkomisji parlamentarnych, a także w spotkaniach i konferencjach uzgodnieniowych z przedstawicielami administracji rządowej.

Działania legislacyjne i autoregulacyjne były realizowane przy wsparciu statutowych organów PIU, z zaangażowaniem komisji, podkomisji, grup eksperckich oraz zespołów i grup roboczych. W 2024 r. odbyło się 215 posiedzeń tych gremiów, zgodnie z przyjętymi planami rocznymi. Główne obszary ich aktywności obejmowały:

  • analizę i opiniowanie krajowych oraz unijnych inicjatyw legislacyjnych,
  • inicjowanie kluczowych projektów strategicznych Izby,
  • współpracę z komisjami Insurance Europe – europejskiego stowarzyszenia ubezpieczycieli i reasekuratorów,
  • wymianę wiedzy i doświadczeń między uczestnikami rynku.

Eksperci PIU, pełniący funkcje w komisjach, aktywnie uczestniczyli w konferencjach i seminariach organizowanych zarówno przez PIU, jak i instytucje zewnętrzne.

W 2024 r. Izba pracowała nad stanowiskami do wielu projektów legislacyjnych , w tym m.in.:

Ustawy:

  • Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
  • Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich
  • Poselski projekt ustawy o ograniczeniu biurokracji i barier prawnych
  • Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
  • Ustawa o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych oraz niektórych innych ustaw
  • Projekt ustawy o unijnej sieci danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych
  • Ustawa o zmianie ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa oraz niektórych innych ustaw
  • Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw
  • Projekt ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw
  • Ustawa o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych
  • Ustawa o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw
  • Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw
  • Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego oraz emitowaniem europejskich zielonych obligacji
  • Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego
  • Projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji
  • Ustawa o zmianie ustawy o doręczeniach elektronicznych
  • Projekt ustawy o zmianie ustawy o aplikacji mObywatel oraz niektórych innych ustaw
  • Projekt ustawy o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz niektórych innych ustaw
  • Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw
  • Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego
  • Ustawa o ochronie sygnalistów
  • Ustawa implementująca dyrektywę CSRD
  • Ustawa o podmiotach obsługujących kredyty i nabywcach kredytów
  • Ustawa o zapewnieniu spełnienia wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze
  • Projekt ustawy o rynku kryptoaktywów

Rozporządzenia:

  • Projekt rozporządzenia MF w sprawie wysokości procentu składki wnoszonej przez krajowe zakłady ubezpieczeń na rzecz funduszu do spraw niewypłacalności
  • Rozporządzenie MRiRW w sprawie maksymalnych sum ubezpieczenia dla poszczególnych upraw rolnych i zwierząt gospodarskich na 2025 r.
  • Rozporządzenie w sprawie wysokości dopłat do składek z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w 2025 r.
  • Rozporządzenie MF zmieniające rozporządzenie w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności agencyjnych
  • Rozporządzenie MF zmieniające rozporządzenie w sprawie minimalnej sumy gwarancji ubezpieczeniowej z tytułu wykonywania czynności agencyjnych przez agentów oferujących ubezpieczenia uzupełniające
  • Rozporządzenie MF zmieniające rozporządzenie w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej
  • Rozporządzenie MF w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej uznanej organizacji upoważnionej do wykonywania zadań administracji morskiej
  • Projekt rozporządzenia MF w sprawie przypadków odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, w których podatnik nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych
  • Rozporządzenie MF zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych
  • Rozporządzenie MF w sprawie zwolnienia z obowiązku przesyłania danych z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Rozporządzenie MF w sprawie prowadzenia rejestru pośredników ubezpieczeniowych oraz udostępniania informacji z tego rejestru
  • Rozporządzenie MF w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Rozporządzenie MRiT w sprawie określenia definicji ryzyka handlowego, politycznego i nierynkowego
  • Projekt rozporządzenia MF w sprawie szczególnych zasad związanych z lokowaniem przez zakład ubezpieczeń aktywów z umów ubezpieczenia na życie, w których ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający
  • Rozporządzenie MF w sprawie opłaty wnoszonej przez zakłady ubezpieczeń na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego oraz terminów uiszczania tej opłaty
  • Rozporządzenie MSWiA zmieniające rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Legislacje europejskie:

  • Rozporządzenie wykonawcze Komisji ustanawiające zasady stosowania dyrektywy PEiR 2009/103/WE w odniesieniu do wzorca zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia
  • Rewizja dyrektywy PEiR w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II)
  • Rewizja rozporządzenia delegowanego Komisji uzupełniającego dyrektywę Wypłacalność II
  • Dyrektywa PEiR w sprawie działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zakładów ubezpieczeń i reasekuracji oraz zmieniająca dyrektywę 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2017/1132/UE i 2019/2034/UE (IRRD)
  • Dyrektywa PEiR w sprawie odpowiedzialności za produkty wadliwe i uchylenia dyrektywy Rady 85/374/EWG (PLD)
  • Wniosek dotyczący dyrektywy PEiR w sprawie dostosowania przepisów dotyczących pozaumownej odpowiedzialności cywilnej do sztucznej inteligencji (AILD)
  • Rozporządzenie PEiR w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (AI Act)
  • Dyrektywa PEiR zmieniająca rozporządzenie (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, 2006/43/WE i 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD)
  • Rozporządzenie PEiR w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych (SFDR)
  • Dyrektywa PEiR w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz zmieniająca dyrektywę (UE) 2019/1937 (CSDDD)
  • Wniosek dotyczący dyrektywy PEiR w sprawie uzasadniania wyraźnych oświadczeń środowiskowych i informowania o nich (CLD)
  • Strategia inwestycji detalicznych (projekt RIS) – pakiet legislacyjny KE dotyczący ochrony inwestorów indywidualnych, obejmujący m.in. rewizję dyrektywy IDD i rozporządzenia PRIIPs
  • Wniosek dotyczący rozporządzenia PEiR w sprawie ram dostępu do danych finansowych oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 1093/2010, (UE) nr 1094/2010, (UE) 1095/2010 i (UE) 2022/2554 (FIDA)
  • Wniosek dotyczący rozporządzenia PEiR w sprawie wymogów w zakresie obiegu zamkniętego w odniesieniu do projektowania pojazdów oraz zarządzania pojazdami wycofanymi z eksploatacji zmieniające rozporządzenia (UE) 2018/858 i 2019/1020 oraz uchylające dyrektywy 2000/53/WE i 2005/64/WE (ELVs)
  • Wniosek dotyczący rozporządzenia PEiR w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych
  • Wniosek dotyczący rozporządzenia PEiR ustanawiającego unijne procedury wydawania pozwoleń dla produktów leczniczych stosowanych u ludzi i nadzoru nad nimi oraz ustanawiającego zasady regulujące działalność Europejskiej Agencji Leków
  • Rozporządzenie PEiR ustanawiające europejski pojedynczy punkt dostępu zapewniający scentralizowany dostęp do publicznych informacji mających znaczenie dla usług finansowych, rynków kapitałowych i zrównoważonego rozwoju (ESAP)
  • Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Utworzenie wspólnej europejskiej przestrzeni danych dotyczących mobilności (European Mobility Data Space – EMDS)
  • Dyrektywa PEiR w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę 2008/48/WE (CCD2)
  • Dyrektywa PEiR w odniesieniu do umów o usługi finansowe zawieranych na odległość (DMD)
  • Projekt rewizji dyrektywy turystycznej – Package Travel Directive
  • Projekt rozporządzenia PEiR zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1092/2010, (UE) nr 1093/2010, (UE) nr 1094/2010, (UE) nr 1095/2010 i (UE) 2021/523 w odniesieniu do niektórych wymogów sprawozdawczych w dziedzinach usług finansowych i wsparcia inwestycyjnego
  • Przyjęte rozporządzenie delegowane Komisji w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających narzędzia, metody, procesy i polityki zarządzania ryzykiem związanym z ICT oraz uproszczone ramy zarządzania ryzykiem związanym z ICT
  • Przyjęte rozporządzenie delegowane Komisji w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych doprecyzowujących szczegółową treść polityki w zakresie ustaleń umownych dotyczących korzystania z usług ICT wspierających krytyczne lub istotne funkcje świadczonych przez zewnętrznych dostawców usług ICT
  • Przyjęte rozporządzenie delegowane Komisji w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających kryteria klasyfikacji incydentów związanych z ICT i cyberzagrożeń, progi istotności i szczegółowe informacje dotyczące zgłaszania poważnych incydentów
  • Wspólne wytyczne w sprawie oszacowania zagregowanych rocznych kosztów i strat spowodowanych poważnymi incydentami związanymi z ICT
  • Przyjęte rozporządzenie delegowane Komisji w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących harmonizacji warunków umożliwiających prowadzenie działań nadzorczych
  • Przyjęte rozporządzenie delegowane Komisji w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających treść i terminy przedłożenia wstępnego powiadomienia, sprawozdania śródokresowego i sprawozdania końcowego dotyczących poważnych incydentów związanych z ICT, a także treść dobrowolnego powiadomienia o znaczących cyberzagrożeniach
  • Wspólne wytyczne dotyczące współpracy w zakresie nadzoru i wymiany informacji między Europejskimi Urzędami Nadzoru a właściwymi organami w ramach rozporządzenia (UE) 2022/2554
  • Dokument konsultacyjny JC 2023 dotyczący projektu regulacyjnych standardów technicznych określających elementy związane z testami penetracyjnymi (TLPT) opartymi na zagrożeniach
  • Dokument konsultacyjny EIOPA dotyczący wdrożenia zasady proporcjonalności w systemie Solvency II
  • Dokument konsultacyjny EIOPA w sprawie wniosku dotyczącego regulacyjnych standardów technicznych w zakresie planów zarządzania ryzykiem płynności
  • Dokument konsultacyjny EIOPA w sprawie kryteriów identyfikacji wyjątkowych wstrząsów sektorowych – przegląd Solvency II
  • Dokument konsultacyjny EIOPA w sprawie wniosku dotyczącego regulacyjnych standardów technicznych w zakresie kryteriów stosowalności analizy makroostrożnościowej w ocenie ryzyka własnego i wypłacalności oraz zasady ostrożnego inwestora
  • Dokument konsultacyjny EIOPA w sprawie scenariuszy najlepszych szacunków wycen zobowiązań z tytułu ubezpieczeń na życie
  • Dokument konsultacyjny EIOPA w sprawie wniosku dotyczącego regulacyjnych standardów technicznych w zakresie odpowiednich zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji w odniesieniu do rynku państwa członkowskiego przyjmującego
  • Metodyka EIOPA w zakresie oceny Value for Money (benchmarków) dla produktów z UFK
  • Opinia EIOPA w sprawie projektu opinii dotyczącej oświadczeń środowiskowych i greenwashingu w sektorze ubezpieczeniowym i emerytalnym
  • Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie SCHUFA Holding C-634/21

 

Inne inicjatywy legislacyjne:

  • Projekt Koncepcji Rozwoju Kraju 2050
  • Krajowa Strategia Edukacji Finansowej
  • Stanowisko UKNF dotyczące niektórych aspektów stosowania outsourcingu przez zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji
  • Prekonsultacje MC w sprawie uzyskania opinii interesariuszy na temat wyznaczenia organów odpowiedzialnych za stosowanie i egzekwowanie rozporządzenia PEiR w sprawie zharmonizowanych przepisów dotyczących sprawiedliwego dostępu do danych i ich wykorzystywania
  • Rewizja poradników Prezesa UODO z 2018 r.: Jak administratorzy powinni postępować w przypadku naruszeń ochrony danych oraz Ochrona danych osobowych w miejscu pracy. Poradnik dla pracodawców
  • Poradnik dla przedsiębiorstw w zakresie stosowania minimalnych gwarancji Taksonomii UE
  • Mapa Drogowa rozwoju rynku zrównoważonych finansów w Polsce
  • Stanowisko UKNF dotyczące stosowania przez podmioty finansowe rozporządzenia DORA
  • Konsultacje podatkowe w sprawie struktury logicznej JPK_KR_PD oraz nowej struktury JPK_ST
  • Konsultacje projektu rozwiązań prawnych w zakresie obowiązkowego KSeF – w działalności zakładów ubezpieczeń
  • Konsultacje w sprawie otrzymanych z NBP zmian części B dodatkowych sprawozdań finansowych i statystycznych zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji (konsultacje wewnętrzne)
  • Konsultacje w sprawie pisma GIIF dotyczącego zmiany sposobu raportowania zakładów Działu I do GIIF (konsultacje wewnętrzne)
  • Prace nad propozycją postanowień do przygotowywanych przez UKNF Rekomendacji dla zakładów ubezpieczeń dotyczących dystrybucji ubezpieczeń
  • Dobre praktyki PIU i ZBP w zakresie ubezpieczeń spłaty kredytu lub pożyczki (CPI)
  • Prawo do zapomnienia (Right To Be Forgotten) w kontekście unijnych dyskusji nad Kodeksem postępowania (Code of Conduct)
  • Raport EIOPA dotyczący ostrożnościowego traktowania ryzyka zrównoważonego rozwoju dla ubezpieczycieli
  • Konsultacje EIOPA w zakresie oceny metodyki liczenia formuły standardowej w zakresie ryzyk katastroficznych
  • Konsultacje EIOPA w zakresie zmniejszenia pracochłonności raportowania QRT (konsultacje nieformalne)
  • Sprostowanie tłumaczenia dyrektywy w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

 

Najistotniejsze tematy prac prowadzonych w 2024 r.

Dystrybucja ubezpieczeń

W 2024 r. Izba zaangażowała się w prace nad propozycją postanowień do przygotowywanych przez UKNF Rekomendacji dla zakładów ubezpieczeń dotyczących dystrybucji ubezpieczeń.

 

Ubezpieczenia komunikacyjne

Istotnym tematem prac Izby było opiniowanie zmian do projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Projekt dotyczył wdrożenia do polskiego porządku prawnego zmian wynikających z dyrektywy PEiR zmieniającej dyrektywę 2009/103/WE w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności.

Do najważniejszych zagadnień ujętych w projekcie ustawy należało:

  • przyjęcie zasad finansowania funduszu ds. niewypłacalności i wysokości składki na ten fundusz
  • usunięcie nadmiarowych zapisów w odniesieniu do ustalania składek ubezpieczeniowych
  • wprowadzenie odpowiedniego vacatio legis dla podwyższenia minimalnych sum gwarancyjnych w OC ppm oraz OC rolnika
  • określenie ogólnounijnego zakresu danych na zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia OC ppm

Ustawa została uchwalona 13 września 2024 r. i weszła w życie 6 listopada 2024 r. Następnie, po wejściu w życie zmian, przedstawiciele nauki i prawa przedstawiali rozbieżne opinie w odniesieniu do tego, jakie pojazdy podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu i od kiedy, a także jakich zdarzeń dotyczy ochrona ubezpieczeniowa. W kontekście zmiany definicji wprowadzenia pojazdu do ruchu zaczęły pojawiać się także wątpliwości w stosunku do pojazdów niepodlegających obowiązkowi rejestracji (pojazdy wolnobieżne, historyczne, pojazdy do jazd testowych) oraz pojazdów mechanicznych jeszcze niezarejestrowanych (np. pojazdy podczas produkcji i transportu jak i pojazdy dealera) dotyczące tego, kiedy w stosunku do tych pojazdów powstaje obowiązek zawarcia OC ppm. W związku z tym Izba podjęła prace nad przygotowaniem wspólnej interpretacji tych zapisów ustawy. Prace zakończyły się wystąpieniem (w marcu 2025 r.) do Ministra Finansów o opinię, czy podziela stanowisko rynku, a jeżeli nie, to o przedstawienie własnego stanowiska.

Izba prowadziła także konsultacje w sprawie projektów zmian legislacyjnych dotyczących:

  • zwolnienia gmin i powiatów z obowiązku zawarcia OC ppm na przejęte pojazdy,
  • rozszerzenia katalogu pojazdów, które mogą być czasowo wycofane z ruchu,
  • obligatoryjnego przepadku pojazdu.

Na wniosek Ministerstwa Finansów opiniowane były m.in. wystąpienia w sprawie:

  • bezpośredniego dostępu do CEPiK dla pośredników ubezpieczeniowych,
  • zwolnienia powodzian z obowiązku zawarcia OC ppm,
  • możliwości czasowego wycofania z ruchu ciągników rolniczych i przyczepek,
  • ubezpieczenia hulajnóg z siodełkiem,
  • podwyższania opłat za brak OC ppm,
  • uzależnienia zawarcia OC ppm od ważności badań technicznych.

NA WNIOSEK MINISTERSTWA INFRASTRUKTURY PROWADZONE BYŁY KONSULTACJE DOTYCZĄCE UBEZPIECZENIA DLA POJAZDÓW ZAUTOMATYZOWANYCH, KTÓRE BĘDĄ TESTOWANE W RUCHU DROGOWYM.

Istotnym obszarem prac było także określenie założeń, ram operacyjnych i prawnych dotyczących projektu mStłuczka, realizowanego przez Polską Izbę Ubezpieczeń i Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny we współpracy z administracją: Ministerstwem Cyfryzacji i Centralnym Ośrodkiem Informatyki. Cel projektu to stworzenie aplikacji umożliwiającej cyfrowe spisanie oświadczenia o kolizji drogowej i przekazanie zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela. Aplikacja skróci i uprości formalności po stronie kierowców, ułatwi też pracę ubezpieczycielom, gwarantując im dobrej jakości dane.

Izba przeprowadziła również analizę skutków projektu rozporządzenia PEiR w sprawie wymogów w zakresie obiegu zamkniętego w odniesieniu do projektowania pojazdów oraz zarządzania pojazdami wycofanymi z eksploatacji, zmieniającego rozporządzenia (UE) 2018/858 i 2019/1020 oraz uchylającego dyrektywy 2000/53/WE i 2005/64/WE.

Istotne działania realizowane były również w obszarze szkód osobowych w ubezpieczeniach komunikacyjnych. Wśród nich znalazły się m.in.: analiza orzecznictwa na podstawie wszystkich orzeczeń sądowych w sprawach o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej oraz stworzenie narzędzia do ich szybkiego wyszukiwania, a także analiza wypłacanych zadośćuczynień za śmierć osoby bliskiej.

Izba prowadziła również prace związane z rozwojem i obsługą Porównywarki wyroków sądowych, której celem jest wyszukiwanie i porównywanie, w szybki i prosty sposób, informacji z wprowadzonych do tego narzędzia prawomocnych wyroków sądowych wg wybranych kryteriów wyszukiwania w zakresie: roszczeń poszkodowanego, roszczeń uprawnionego, postępowania likwidacyjnego, etapu sądu I instancji, etapu sądu II instancji, etapu Sądu Najwyższego. Stworzenie aplikacji umożliwia również gromadzenie skanów zanonimizowanych prawomocnych wyroków sądowych oraz informacji zawartych w tych wyrokach. Równolegle realizowane były działania mające na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa tego narzędzia.

Ponadto – w obszarze szkód osobowych – kontynuowane były prace dotyczące zastosowania klasyfikacji ICF na potrzeby likwidacji szkód na osobie w zakładach ubezpieczeń i podczas procesów sądowych dotyczących szkody na osobie. Zakłady ubezpieczeń kontynuowały pilotaż (rozpoczęty w 2018 r.), którego celem była ocena zdrowia poszkodowanego z zastosowaniem klasyfikacji ICF oraz porównanie zastosowanej metody do dotychczasowej praktyki likwidacyjnej. Prowadzone były również prace nad sposobem prezentacji orzeczenia lekarskiego z zastosowaniem klasyfikacji ICF.

 

Ubezpieczenia na życie:

W 2024 r. kontynuowano działania mające na celu dalszy rozwój rynku ubezpieczeń na życie, w tym szczególnie produktów oszczędnościowych. W centrum uwagi znalazły się kwestie zapewnienia większej przejrzystości oferty, podniesienia wartości produktów dla klientów oraz dostosowania praktyk rynkowych do zmieniającego się otoczenia regulacyjnego.

PIU uczestniczyła w rozpoczętych przez Komisję Nadzoru Finansowego pracach nad nowymi rekomendacjami dotyczącymi dystrybucji ubezpieczeń w obszarze wartości produktu w ubezpieczeniach na życie, w szczególności mającymi na celu wzmocnienie standardów sprzedaży i lepsze dopasowanie produktów do potrzeb klientów.

Istotnym obszarem aktywności była również współpraca przy tworzeniu stanowisk dotyczących unijnych inicjatyw regulacyjnych, w tym strategii inwestycji detalicznych (Retail Investment Strategy) oraz Unii Rynków Kapitałowych (Capital Markets Union – CMU). Działania te koncentrowały się na zapewnieniu spójności między przepisami krajowymi a europejskimi oraz na ochronie interesów uczestników rynku ubezpieczeniowego w Polsce.

PIU PROWADZIŁA TAKŻE PRACE ANALITYCZNE NAD ZASADAMI POLITYKI INWESTYCYJNEJ UFK ORAZ ZMIANAMI W ZAKRESIE PODATKU OD ZYSKÓW KAPITAŁOWYCH (TZW. PODATEK BELKI), W KONTEKŚCIE ICH WPŁYWU NA ROZWÓJ PRODUKTÓW DŁUGOTERMINOWEGO OSZCZĘDZANIA W RAMACH UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE.

 

Bancassurance:

W 2024 r. działania w obszarze bancassurance koncentrowały się na współpracy pomiędzy sektorem bankowym i ubezpieczeniowym oraz na wdrażaniu zmian wynikających ze znowelizowanej Rekomendacji U.

Ważnym obszarem prac była również kontynuacja działań związanych z wdrożeniem Dobrych praktyk PIU i ZBP w zakresie ubezpieczeń spłaty kredytu lub pożyczki (CPI). Dokument ten stanowi punkt odniesienia dla rynku w zakresie zasad odpowiedzialnej sprzedaży i kształtowania wartości produktu dla klienta.

Jednym z kluczowych wydarzeń roku był XIII Kongres Bancassurance, który odbył się w grudniu 2024 r. Spotkanie stanowiło forum wymiany doświadczeń między przedstawicielami banków, zakładów ubezpieczeń i instytucji nadzorczych, koncentrując się na tematyce odpowiedzialnej sprzedaży, digitalizacji procesów oraz roli klienta w nowym otoczeniu regulacyjnym.

 

Ubezpieczenia majątkowe:

Izba monitorowała projekt ustawy o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysowym19 oraz niektórych innych ustaw oraz projekt ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw.

 

Ubezpieczenia rolne:

W obszarze ubezpieczeń rolnych Izba kontynuowała prace nad projektem zmian do ustawy o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Prowadzone były robocze konsultacje i spotkania przedstawicieli zakładów ubezpieczeń z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz z przedstawicielami producentów rolnych.

Na wniosek MRiRW Izba przedstawiała opinie i stanowiska w sprawach z zakresu dotowanych ubezpieczeń rolnych m.in. w odniesieniu do ubezpieczenia sadów, zmian okresów karencji, ubezpieczenia od ryzyka gradu, przymrozków wiosennych, chorób zwierząt oraz roślin itp.

W 2024 r. baza statystyczna dotowanych ubezpieczeń rolnych po raz kolejny została zasilona danymi zakładów ubezpieczeń.

 

Ubezpieczenia szkolne:

Rok 2024 to m.in. kontynuacja prac w zakresie gromadzenia i analizy statystyk z rynku tzw. ubezpieczeń szkolnych.

Podobnie jak w latach ubiegłych Izba prowadziła również działania informacyjne i edukacyjne w mediach, w tym także mediach społecznościowych, w zakresie popularyzacji i znaczenia ubezpieczeń NNW dzieci i młodzieży.

 

Ubezpieczenia zdrowotne:

W 2024 r. w Izbie prowadzone były analizy rynku ubezpieczeń zdrowotnych pod kątem zagrożeń i trudności, głównie w zakresie inflacji medycznej, wzrostu kosztów procedur medycznych oraz braku kadr medycznych.

Podjęte zostały również działania w zakresie wypracowania wspólnej dla rynku koncepcji funkcjonowania dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych i oczekiwań w stosunku do regulatora (zasadność ubezpieczenia komplementarnego, kwestia wczesnego wykrywania nowotworów, rola profilaktyki i zapobiegania chorobom przewlekłym).

Równolegle kontynuowana była popularyzacja ubezpieczeń zdrowotnych poprzez działania medialne oraz aktywności w ramach spotkań interesariuszy, wskazywanie na konieczność działań wspierających rozwój ubezpieczeń zdrowotnych oraz rolę stanu zdrowia populacji pracującej dla gospodarki w Polsce.

Izba prowadziła również:

  • prace nad gromadzeniem, opracowywaniem i publikacją danych dotyczących wielkości rynku dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce,
  • badania dotyczące oferty rynku w zakresie produktów ze współpłaceniem pacjenta,
  • prace na temat profilaktyki zdrowotnej oferowanej w ramach ubezpieczeń zdrowotnych.

 

Zarządzanie informacją:

  • Digitalizacja sektora ubezpieczeń

W kwietniu 2024 r. opublikowany został raport PIU i Accenture: Cyfryzacja sektora ubezpieczeń w Polsce. To już druga edycja badania. Pierwsza edycja została przeprowadzona w 2018 r. Raport z 2018 r. prezentował najważniejsze trendy dotyczące poziomu cyfryzacji polskiego rynku ubezpieczeniowego oraz wskazywał bariery jego dalszej transformacji. Raport z 2024 r. został wzbogacony o ankietę przeprowadzoną wśród klientów, co stanowi impuls do podejmowania przez ubezpieczycieli dalszych starań, by oferowane usługi i produkty odpowiadały na potrzeby współczesnego klienta i jego oczekiwań. Co ważne, badanie z 2024 r. obejmowało zakłady ubezpieczeń w Polsce stanowiące pokrycie ok. 84% rynku ubezpieczycieli majątkowych oraz ok. 68% rynku ubezpieczycieli życiowych, a w 2018 r. badanych było 65% ubezpieczycieli majątkowych i 73% ubezpieczycieli Działu I. O ile w 2018 r. mówiliśmy, że „jesteśmy w środku cyfrowej rewolucji”, to w roku 2024 z pewnością możemy stwierdzić, że cyfryzacja jest po prostu codziennością. Na ten stan miało wpływ wiele czynników, które zostały wymienione w raporcie (m.in. pandemia COVID-19, lockdowny, wojna w Ukrainie), ale też zmieniające się otoczenie gospodarcze i legislacyjne w Polsce. Wnioski z raportu pozostają na kolejne lata, w których impulsami do dalszego inwestowania w technologię będzie prowadzona przez Komisję Europejską Strategia dla UE w zakresie finansów cyfrowych.

 

  • Open finance – open data

2024 r. to również czas dynamicznych konsultacji wniosku Komisji Europejskiej w sprawie ram dostępu do danych finansowych (FIDA). Wniosek został opublikowany w czerwcu 2023 r. i od tego czasu trzy prezydencje w Radzie UE (hiszpańska, belgijska i węgierska) prowadziły dialog z państwami członkowskimi UE nad projektem FIDA. Dyskusja nad projektem jest trudna, gdyż jej ostateczny kształt to wypadkowa potrzeb 27 państw członkowskich UE. UE wprowadza szeroko pojęty sektor finansowy w erę cyfrowej i otwartej wymiany danych. Nowe ramy regulacyjne mają zapewnić bezpieczny i szeroki dostęp do danych klientów usług finansowych, a branża ubezpieczeniowa stanie się ich integralną częścią.

 

  • Sztuczna inteligencja

W lipcu 2024 r. zakończyły się prace legislacyjne nad aktem o sztucznej inteligencji, a jego tekst został ogłoszony w Dzienniku Urzędowym UE. Zanim to nastąpiło, Izba analizowała potencjał tej legislacji i jej wpływ na rynek ubezpieczeniowy. Wraz z publikacją rozporządzenia PEiR w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji) w Polsce rozpoczęła się dyskusja o tym, jak zorganizować nadzór i wsparcie dla przedsiębiorców chcących wykorzystywać systemy sztucznej inteligencji. 2024 r. zakończył się zgłoszeniem przez Izbę uwag do projektu ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Dodatkowo Izba zorganizowała cykl szkoleń z zakresu wpływu AI Act na sektor ubezpieczeniowy. Rozporządzenie w sprawie sztucznej inteligencji obowiązuje od 2 sierpnia 2026 r., co stawia przed państwami członkowskimi UE konieczność intensywnych prac implementacyjnych.

 

  • Odporność cyfrowa sektora finansowego

W 2024 r. Izba prowadziła intensywne prace mające na celu kompleksowe przygotowanie branży ubezpieczeniowej do wdrożenia rozporządzenia PEiR w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego, które stosuje się od 17 stycznia 2025 r. Rok 2024 zamknięty został przede wszystkim wypracowanym przez ekspertów PIU standardem, jakim są Objaśnienia i przykładowe klauzule umowne DORA. Dokument jest spójnym i minimalizującym koszty po stronie ubezpieczycieli katalogiem gotowych klauzul umownych do zaadaptowania w umowach z dostawcami usług ICT. Istotne w całym projekcie dostosowania branży do przepisów DORA było również uzyskanie efektu synergii ze środowiskiem bankowym. Prace Izby to również udział w konsultacjach prowadzonych przez Ministerstwo Finansów nad implementacją przepisów rozporządzenia DORA do polskiego porządku prawnego. Chodzi o projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego, do którego Izba zgłaszała uwagi.

  • Ochrona danych osobowych

W lipcu 2024 r. Komisja Europejska opublikowała drugie już sprawozdanie w sprawie stosowania ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO). Prócz sukcesów tego aktu Komisja wskazała również wyzwania i zamiar kontynuowania prac nad udoskonaleniem ram prawnych i operacyjnych RODO, tak aby lepiej odpowiadały obecnym wyzwaniom rozwoju technologicznego. RODO jest podwaliną wielu inicjatyw legislacyjnych. Przepisy rozporządzenia RODO przywoływane są praktycznie w każdym projekcie czy akcie autorstwa UE. Zarówno przepisy o odporności cyfrowej, systemach sztucznej inteligencji jak i budowanych w ramach UE wspólnych przestrzeniach danych opierają się na RODO. To sprawia, że rola Inspektorów Ochrony Danych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa prawnego i organizacyjnego. W 2024 r. Izba rozpoczęła dyskusję o roli IOD w strukturach zakładu ubezpieczeń i jego zaangażowaniu na wielu polach projektowych, wyznaczanych przez krajowe i unijne regulacje.

 

Działania samoregulacyjne i standaryzacyjne

Działania samoregulacyjne

Jednym z głównych kierunków działalności Polskiej Izby Ubezpieczeń jest wspieranie i wdrażanie najlepszych praktyk w sektorze ubezpieczeniowym. Celem tych działań jest podniesienie standardów operacyjnych, zapewnienie przejrzystości funkcjonowania rynku oraz wzmocnienie zaufania klientów do usług ubezpieczeniowych. Prace nad opracowaniem i wdrożeniem rekomendowanych rozwiązań prowadzone były w ramach komisji merytorycznych, przy aktywnym udziale ekspertów z branży. Proces ten miał charakter konsultacyjny i obejmował współpracę z organami administracji publicznej, w tym z instytucjami ustawodawczymi i regulacyjnymi, a także z organizacjami reprezentującymi interesy konsumentów. Taki model pracy gwarantował, że opracowane rozwiązania odpowiadają zarówno na potrzeby rynku, jak i na oczekiwania społeczne, pozostając w zgodzie z interesem publicznym.

 

Najważniejsze działania standaryzacyjne

W Izbie opracowano zbiór klauzul rekomendowanych zakładom ubezpieczeń do zastosowania w umowach z dostawcami usług ICT. Podstawą tego dokumentu jest materiał wypracowany w PIU w związku z komunikatem UKNF dotyczącym przetwarzania przez podmioty nadzorowane informacji w chmurze obliczeniowej publicznej lub hybrydowej (Komunikat Chmurowy). Zakłady ubezpieczeń mogą stosować poszczególne klauzule w ich brzmieniu wypracowanym przez PIU, bądź modyfikować je wedle swego uznania.

Izba prowadziła również prace nad wspólnym wzorem zaświadczenia potwierdzającego odbycie szkoleń zawodowych, o których mowa w ustawie o dystrybucji ubezpieczeń. Jego stosowanie wyeliminuje rozbieżności interpretacyjne w ocenie sposobu realizacji przez poszczególne osoby obowiązku szkolenia zawodowego i będzie koniecznym warunkiem korzystania z bazy zaświadczeń.

 

Konferencje i seminaria

W 2024 r. Izba prowadziła aktywne działania w zakresie podnoszenia kwalifikacji pracowników zakładów ubezpieczeń. Zorganizowanych zostało 21 bezpłatnych seminariów i szkoleń (zarówno stacjonarnych, jak i zdalnych), w których uczestniczyło ponad 2 500 osób – pracowników oraz członków PIU. Szkolenia obejmowały tematy związane:

  • ze zmianami regulacyjnymi w sektorze ubezpieczeniowym,
  • z nowymi trendami w branży,
  • z najlepszymi praktykami operacyjnymi.

Dodatkowo uczestnicy zdobywali praktyczne umiejętności dzięki współpracy Izby z instytucjami eksperckimi i organizacjami branżowymi. Program był dostosowany zarówno do kadry zarządzającej, jak i pracowników operacyjnych, co pozwoliło na szerokie podniesienie kompetencji w całym sektorze.

Pobierz dokument zawierający dane dotyczące konferencji.