Poniżej można znaleźć stworzone przez PIU infografiki, dotyczące konkretnych zagadnień, związanych z ubezpieczeniami:

Ubezpieczenie na wyjazd zimowy

Ubezpieczenie turystyczne a EKUZ

Ochrona domu i mieszkania

Jak zachować się przy stłuczce na drodze?

Jak zachować się przy wypadku drogowym?

 

Europa i Ameryka Północna stanowią tradycyjnie dwa największe rynki ubezpieczeniowe na świecie, chociaż największy potencjał wzrostu znajduje się na rynkach azjatyckich.
Kryzys finansowy miał wpływ na działalność ubezpieczycieli na całym świecie.

 

 

Składka ubezpieczeniowa zbierana w różnych częściach świata (bln dolarów)

Porównanie krajów Unii Europejskiej z wiodącym rynkiem ubezpieczeniowym – z USA – podkreśla potencjał rozwoju europejskiego sektora ubezpieczeń. Oczywiście pomiędzy poszczególnymi rynkami ubezpieczeniowymi w samej UE występują znaczne różnice. W niektórych krajach stopień penetracji ubezpieczeń jest porównywalny z wartościami występującymi w tym zakresie w USA, podczas gdy inne kraje wykazują bardzo niską wartość tego wskaźnika. Najwyższy stopień penetracji ubezpieczeń (udział składki w PKB) można zaobserwować w Luksemburgu, Wielkiej Brytanii, Holandii, Belgii. Zróżnicowanie występuje zarówno pomiędzy także pomiędzy krajami starej piętnastki, jak i nowymi krajami Unii.

Już w czasach starożytnych znane były przypadki zrzeszania się zainteresowanych podmiotów w celu wspólnego ponoszenia ryzyka. Charakterystyczną cechą tych różnych form zrzeszeń i porozumień było oparcie działalności na zasadach wzajemności i solidarności. Wspólnoty ryzyka powstawały najwcześniej w tych dziedzinach, w których gospodarka towarowopieniężna miała stosunkowo największe znaczenie, a zarazem tam, gdzie niebezpieczeństwo zagrażające działalności gospodarczej człowieka i jego życiu było największe. Dotyczyło to przede wszystkim działalności handlowej, transportowej i rzemiosła.

Już za czasów Hammurabiego (ok. 2 tys. lat p.n.e.) znane były umowy uczestników karawan w krajach Bliskiego Wschodu. Zobowiązywali się oni wspólnie pokrywać ewentualne szkody, poniesione przez każdego uczestnika takiej umowy. Przedmiotem umów były przede wszystkim szkody poniesione w
zwierzętach jucznych. Jeżeli jeden z uczestników umowy stracił zwierzę juczne, pozostali członkowie składali odpowiednią sumę, która miała tę stratę wyrównać.

Więcej przeczytać można w załączonym opracowaniu.

Historia ubezpieczeń w Polsce

W Polsce pierwsze przejawy realizacji idei ubezpieczeń pojawiły się już w XVI i XVII wieku. W niektórych miastach powstały tzw. porządki ogniowe, które stanowiły zorganizowaną pomoc sąsiedzką. Powoływano także kasy ogniowe, które można zaliczyć do zaczątków towarzystw ubezpieczeń wzajemnych. Pierwsze kasy ogniowe, mające charakter quasi towarzystw ubezpieczeniowych, oparte na składce pobieranej z góry, powstały w I połowie XVII wieku. Ich celem było udzielanie pomocy pogorzelcom. Do najbardziej znanych należały kasy miast Poznania, Leszna, Wschowy i Wronek. Pierwsze zakłady ubezpieczeń na ziemiach polskich powstały podczas rozbiorów Polski na przełomie XVIII i XIX wieku, głównie na terenach zaboru pruskiego.

Na podstawie dekretu Fryderyka Wilhelma z dnia 21.04.1803 roku powołane zostało Towarzystwo Ogniowe dla Miast w Prusach Południowych. Z kolei, na podstawie dekretu z dnia 9.04.1804 roku Towarzystwo Ogniowe Wiejskie Prowincji Prus Południowych. Obie te instytucje ubezpieczeniowe, obejmujące ziemie rdzennie polskie stanowiły podstawę późniejszych organizacji ubezpieczeniowych w Królestwie Polskim i Wielkim Księstwie Poznańskim. Historycznie uważane są one za pierwsze publiczne zakłady ubezpieczeniowe działające na ziemiach polskich.

Na przełomie 2003 i 2004 roku obchodzono w Polsce 200-lecie ubezpieczeń.

Więcej przeczytać można w załączonym opracowaniu.

Ubezpieczenia gospodarcze dzielimy na dwa podstawowe działy:

ubezpieczenia na życie (dział I)

pozostałe ubezpieczenia osobowe i ubezpieczenia majątkowe (dział II)

W ramach obu tych działów istnieje jeszcze kilka (w przypadku działu I) lub kilkanaście (dla działu II) grup ubezpieczeń. Przykładowo polisy powiązane z funduszem kapitałowym, to grupa ubezpieczeń na życie. Casco pojazdów lądowych to grupa działu II.

Zgodnie z polskim prawem, jeden i ten sam ubezpieczyciel nie może jednocześnie oferować klientom ubezpieczeń majątkowych i ubezpieczeń na życie.

Ubezpieczenia na życie – to produkty, mające przede wszystkim za zadanie zapewnić świadczenia rodzinie i osobom pozostającym na utrzymaniu ubezpieczonego w przypadku jego śmierci.

W ostatnich latach rola ubezpieczeń na życie zdecydowanie wzrosła. Rozszerzone zostały też funkcje takich produktów. Polisy, na życie prócz charakteru ochronnego, mogą dziś służyć także jako produkt oszczędnościowy (inwestycyjny). Ważną rolą ubezpieczeń na życie jest także zapewnienie ubezpieczonemu środków na dodatkową emeryturę.

Ubezpieczenia na życie można podzielić na dwie podstawowe kateogie:

1. Polisy ochronne

To klasyczne ubezpieczenia na życie. W przypadku śmierci ubezpieczonego, świadczenie z umowy ubezpieczenia gwarantuje, że jego rodzina nie pozostanie bez środków do życia.

2. Polisy oszczędnościowe (inwestycyjne)

To ten rodzaj ubezpieczenia, dzięki któremu możemy pomnożyć swój majątek z myślą o przyszłej emeryturze. Pieniądze z naszych składek inwestowane są na rynku, najczęściej za pośrednictwem ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych (takie polisy nazywa się unit-linked). Tak pomnożony majątek może być podstawą np. dodatkowej emerytury. Oczywiście polisy inwestycyjne mają także funkcję ochronną, tj. każda z nich przewiduje świadczenie dla rodziny w wypadku śmierci ubezpieczonego.

Ubezpiecznia majątkowe – to produkty z jednej strony chroniące przed kosztami związanymi ze zniszczeniem lub utratą majątku, z drugiej – zabezpieczające interesy osób,  które wskutek zdarzenia losowego mogą zostać poszkodowane.

Rodzajów ubezpieczeń majątkowych jest wiele, ale wyróżnić można trzy podstawowe rodzaje:

1. Ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe

Obejmują ryzyko wypadku, w tym wypadku przy pracy i choroby zawodowej. Osoba objęta ubezpieczeniem – w zależności od rodzaju ubezpieczenia – ma prawo do jednorazowego lub regularnego świadczenia.      

2. Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

Ubezpieczenie to działa w przypadku, gdy ubezpieczony wyrządzi innej osobie szkodę i jest zobowiązany do jej naprawienia. Posiadanie polisy OC powoduje, że świadczenie poszkodowanemu wypłaca towarzystwo ubezpieczeniowe, a nie sprawca szkody. W ten sposób chroniona jest zarówno osoba poszkodowana jak i interes posiadacza polisy.

3. Ubezpieczenia mienia

Ten rodzaj ubezpieczeń chroni przed finansowymi skutkami zniszczenia lub utraty majątku – pożaru mieszkania, kradzieży pojazdu itp. Tego rodzaju produkty mogą zabezpieczać mienie na wypadek szkód spowodowanych żywiołami lub wypadków. W ten sposób można ubezpieczyć budynki, budowle, maszyny, urządzenia, samochody czy sprzęt elektroniczny.

Ryzyko towarzyszy nam bez przerwy i jest związane z działaniami, które podejmujemy. Można wyróżnić dwa rodzaje ryzyka, spekulatywne i czyste. Pierwsze z nich jest rezultatem działań, które podejmujemy w nadziei, że przysporzą nam korzyści, chociaż mogą również powodować straty (np. zakup akcji na giełdzie). W takich sytuacjach ryzyko jest najczęściej, mniej lub bardziej, świadomie podejmowane przez nas.
Są też zdarzenia losowe, od nas niezależne lub przez nas nie zamierzone, których skutki mogą wywołać jedynie straty (np. wypadek samochodowy, pożar), wówczas jest to ryzyko czyste. Nie zawsze nasze indywidualne działania są w stanie zredukować takie ryzyko (np. rozważna jazda samochodem, sprawne wyposażenie gaśnicze), a jego skutki częstokroć przewyższają bieżące oszczędności. Dlatego w przypadku ryzyk czystych często korzysta się z ubezpieczenia oferowanego przez ubezpieczycieli.

Produkty ubezpieczeniowe bazują na mechanizmie rozproszenia ryzyka i dotyczą zdarzeń przyszłych. Przyszłość z punktu widzenia jednostki jest mało przewidywalna. Trudno jest przewidzieć czy w kolejnym roku zdarzy nam się pożar domu. Jednak to, co trudno przewidzieć dla jednostki, z dość dużą dozą pewności można określić dla zbiorowości, czyli np. liczbę pożarów domów w Polsce rocznie.

Taka wiedza pozwala przewidzieć wysokość środków potrzebnych do sfinansowania tych niekorzystnych zdarzeń. Jeżeli powyższą kwotę rozdzielimy na wszystkich (lub dużą część) członków zbiorowości to obciążenie będzie stosunkowo niewielkie w stosunku do potencjalnych strat jednostki, jak również zapewnimy, że nikt z tej wspólnoty nie ucierpi finansowo (poza kosztami składki) w związku z pożarem domu. Taką wspólnotę nazywamy wspólnotą ryzyka a opisaną metodę finansowania negatywnych skutków, ubezpieczeniem.

Należy zauważyć i podkreślić, że składka w ubezpieczeniu jest uzależniona od ryzyka, a ryzyko od prawdopodobieństwa i wartości potencjalnej straty. Ubezpieczony, który jest w stanie obniżyć prawdopodobieństwo lub wysokość strat może liczyć na niższą składkę. Powyższa zależność sprawia również, że im wyższa suma ubezpieczenia, tym wyższe ryzyko i w konsekwencji wyższa składka. Indywidualizacja składki zapobiega antyselekcji, która może występować w sytuacji uśrednienia składki. Antyselekcja polega na tym, że osoby, których ryzyko jest niższe od przeciętnego rezygnują z ubezpieczenia uznając je za nieopłacalne, natomiast osoby z wyższym poziomem ryzyka pozostają. To powoduje, że szkodowość dla wspólnoty ryzyka staje się wyższa niż dla całej populacji i istnieje potrzeba podwyższenia składki. Po podwyżce również może się okazać, że osoby, których ryzyko jest niższe od przeciętnego dla wspólnoty ryzyka rezygnują z ubezpieczenia uznając je za nieopłacalne, natomiast osoby z wyższym poziomem ryzyka pozostają.

Wysokość składki jest w dużej mierze uzależniona od wielkości i charakteru ryzyka, które ma być przedmiotem ubezpieczenia. Jednak obecna częstość zdarzeń i ich rozmiar nie jest jedynym kryterium obliczania wysokości składki. Ważne są również cechy ryzyka, które mają wpływ na dokładność w oszacowaniu potencjalnych świadczeń ubezpieczeniowych. Ryzykiem zakładu ubezpieczeniem jest powstanie sytuacji, w której faktyczna szkodowość, stosunek wypłaconych świadczeń do otrzymanych składek, jest wyższa od zakładanej przy określaniu wysokości składek ubezpieczeniowych. Dlatego istotne jest, aby ryzyko było przewidywalne, czyli zakład ubezpieczeń na podstawie przeszłych zdarzeń powinien być w stanie z dużym prawdopodobieństwem określić częstość i rozmiar przyszłych szkód.

Formuła ubezpieczeń pozwala na rozproszenie skutków określonego ryzyka na całą populację. Powszechny dostęp do produktów ubezpieczeniowych jest jednym z wyznaczników rozwoju społeczno-gospodarczego. Mitem jest stwierdzenie, że ubezpieczenie jest przydatne tylko dla osób bogatych i że tylko takie osoby powinny się nim interesować. Jak pokazują badania, to właśnie osoby o niskich lub średnich dochodach mogą najwięcej skorzystać dzięki ubezpieczeniu.
Ubezpieczenia są ważnym elementem finansów zarówno pojedynczych gospodarstw domowych, jak również całej gospodarki. Produkty życiowe przyczyniają się do zwiększenia oszczędności, zwłaszcza tych długookresowych.
Cel takich oszczędności może być różnorodny. Do najważniejszych należą potrzeby edukacyjne dzieci i zabezpieczenie na starość. Znaczenie ubezpieczeń będzie rosnąć wraz ze zmniejszaniem zakresu i poziomu świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego i systemu ochrony zdrowia.
Ubezpieczenia funkcjonują także jako makroekonomiczny „stabilizator gospodarczy”. Łagodzą one bowiem szoki związane z występowaniem ryzyk, jak również same przyczyniają się do wzrostu PKB. Branża ubezpieczeniowa jest też ważnym pracodawcą.

Dlaczego ubezpieczenia są ważne dla gospodarki?